بهتر است ابتدا به مزایای فضای مجازی پرداخته و سپس به معایب و مخاطراتی که فرزندان را تهدید می‌کند و راه های کاهش آسیب آن بپردازیم.

از مزایایی که فضای مجازی می تواند برای فرزندان داشته باشد می توان به چند مورد زیر اشاره کرد:

۱-دسترسی رایگان و نامحدود به اطلاعات

۲-دسترسی به دوره های آموزشی 

۳-سرگرمی ها و بازی های مناسب

۴-پیشرفت تحصیلی

چند مورد از آسیب ها و مخاطراتی که فضای مجازی می‌تواند بر فرزندان داشته باشد :

۱-دسترسی به مطالب غیراخلاقی و نامناسب با سن آنها

۲-تقلیدهای نادرست از رفتارهای پرخاشگرانه، روحیه خشن و عصبی

۳-اعتیاد به فضای مجازی

۴-آسیب های جسمی

۵-مخاطرات جنسی و سواستفاده 

۶-پیام های تهدید آمیز ،توهین آمیز یا آزاردهنده(سایبربولینگ)

حال به موارد راه حلی و کمک کننده به فرزندان خود در برابر مخاطرات فضای مجازی اشاره می‌کنیم که بتواند کمک کننده در این مسیر برای والدین باشد:

۱-آموزش و آگاهی بخشی : اولین قدم این است که فرزندان باید باد بگیرند که چگونه با تهدیدات فضای مجازی مقابله کنند و والدین نیز اطلاعات کافی در رابطه با این تهدیدات و نحوه ی محافظت از فرزند خود را داشته باشند.یکی از مهم‌ترین مسائل آگاهی بخشی به فرزندان می تواند این باشد که هرگز اطلاعات شخصی خود را در اختیار دیگران قرار ندهند.

۲-تشویق به استفاده ایمن و درست از فضای مجازی : ارائه راهنمایی های موثر و کاربردی به فرزندان خود در این رابطه و تشویق به اینکه اگر رفتار ناشایستی را تجربه کردند فورا موضوع را با شما یا فرد بالغ و مورد اعتماد در جریان بگذارند . 

۳-شفاف صحبت کردن با فرزندان خود : با فرزندان خود در رابطه با کسانی که با آنها در ارتباط هستند و چگونگی ارتباطشان صادقانه صحبت کنید .

۴-وضع قوانین استفاده از فضای مجازی : برای فرزندان خود قوانینی وضع کنید که چگونه و چه زمانی می تواند از فضای مجازی استفاده کند و نه تنها زمان بلکه محل استفاده از آن نیز بسیار اهمیت دارد و سعی کنید در فضاهایی که خودتان بر آنها کنترل دارید از فضای مجازی استفاده کنند. 

۵-تشویق به فعالیت های جایگزین : سعی کنید فرزند خود را به فعالیت های جایگزین از قبیل دوچرخه سواری ، کتاب خوانی ، پیاده روی ، نقاشی و … تشویق کنید که هم باعث می شود کودک توانایی های خود را پیدا و آن را تقویت کند و هم از فضای مجازی دور بوده و سلامت جسمی و روحی خود را حفظ کند .

۶-وقت گذرانی اینترنتی با فرزندان خود : فرصتی را ایجاد کنید که فرزندتان ارتباطات آنلاین مثبت و ایمن با خانواده و دوستان خود را داشته باشند .

۷-گزارش و پیگیری موارد سواستفاده :با اطلاع به مراجع قانونی پیگیر مسائل این چنینی باشیم که شاهد خطرات و تهدیدات بیشتری نباشید.

کلام پایانی اینکه میزان استفاده والدین از فضای مجازی و الگوی رفتاری که برای آنها ایجاد می‌کند ، نقش کلیدی در مراقبت فرزندان دارد .

الهه آباده‌ای، کارشناس‌ارشد روانشناسی بالینی، عضو سازمان نظام روانشناسی

ش.پ: ۳۲۹۳۵