نشریه دریا کنار - تگ قانون مدنی

صلح عمری؛ انتقال مالکیت با حفظ حق استفاده گاهی شخصی می‌خواهد در زمان حیات خود مالکیت خانه یا ملکش را به فرزند یا شخص دیگری منتقل کند، اما همچنان تا پایان عمر حق زندگی و استفاده از آن را برای خودش نگه دارد. یکی از راهکارهای حقوقی برای چنین وضعیتی، چیزی است که در عرف حقوقی به آن «صلح عمری» گفته می‌شود.صلح عمری عنوان یک عقد مستقل در قانون مدنی نیست، بلکه معمولاً از ترکیب عقد صلح و حق انتفاع عمری شکل می‌گیرد. مطابق ماده ۴۱ قانون مدنی، «عمری» حق انتفاعی است که برای مدت عمر مالک، منتفع یا شخص ثالث برقرار می‌شود. بنابراین شخص می‌تواند مالکیت ملک را از طریق صلح به دیگری منتقل کند، اما در همان قرارداد شرط شود که تا پایان عمر، حق سکونت یا استفاده از ملک متعلق به او باشد.

هر توافقی قرارداد نیست؛ ماده ۱۰ چه می‌گوید؟ دو نفر می‌نشینند و درباره یک همکاری با هم توافق می‌کنند. یکی قرار است طراحی سایت انجام دهد، دیگری هزینه را بپردازد. مبلغ را مشخص می‌کنند، زمان تحویل را می‌نویسند، درباره مسئولیت‌ها حرف می‌زنند و در آخر هر دو امضا می‌کنند.ممکن است اسم این توافق را هر چیزی بگذارند؛ «قرارداد همکاری»، «توافق‌نامه» یا حتی یک برگه ساده دست‌نویس.اینجا ماده ۱۰ قانون مدنی وارد ماجرا می‌شود.ماده ۱۰ می‌گوید: قراردادهای خصوصی تا وقتی مخالف صریح قانون نباشند، بین کسانی که آن‌ها را منعقد کرده‌اند معتبر هستند.به زبان ساده‌تر قانون فقط قراردادهایی را که اسم مشخصی برایشان گذاشته شده به رسمیت نمی‌شناسد. افراد می‌توانند درباره موضوعات مختلف با یکدیگر توافق کنند و برای خودشان تعهد ایجاد کنند، البته به شرطی که توافقشان با قانون تعارض نداشته باشد و شرایط لازم برای اعتبار قرارداد وجود داشته باشد.

امضا کردم، ولی پشیمان شدم قرارداد را می‌خوانی. شاید هم نمی‌خوانی. چند صفحه است، پر از کلمه‌هایی که نصفشان را نمی‌فهمی و نصف دیگرشان را فکر می‌کنی بعداً می‌شود درباره‌شان حرف زد. آخرش می‌رسد به یک جای خالی برای امضا. امضا می‌کنی. تمام.چند روز بعد، چیزی عوض می‌شود. قیمت‌ها بالا رفته، تصمیم عوض شده، طرف مقابل دیگر آن آدمی نیست که فکر می‌کردی یا اصلاً متوجه شده‌ای بندی در قرارداد هست که به ضررت تمام می‌شود. اینجاست که یک جمله آشنا شروع می‌شود: «من پشیمان شدم، می‌خواهم قرارداد را به هم بزنم.»اما پشیمانی به‌تنهایی همیشه راه خروج از قرارداد نیست.

آیا پهپاد می‌تواند مهریه باشد؟ اخیراً در یک برنامه تلویزیونی، زوجی معرفی شدند که داماد، پهپاد شاهد را به‌عنوان مهریه همسرش قرار داده است، اما تعداد و مدل دقیق پهپاد در عقد مشخص نشده بود. این خبر پرسشی جدی را مطرح می‌کند، آیا چنین مهریه‌ای از نظر حقوقی معتبر است؟نخست به سراغ تعریف مهریه در قانون می‌رویم.