اسدالله سالاری
روزنامه‌نگار

گاهی مسئله فقط این نیست که آب چه زمانی قطع می‌شود؛ مسئله این است که وقتی آب می‌آید، آیا مردم واقعاً فرصت استفاده از آن را دارند؟

در پیگیری وضعیت آبرسانی در بخش‌هایی از سرتل، به‌ویژه حوالی کوچه های ذوج مهر ۶۰ تا ۷۰ در محدوده رسول‌آباد، با شماری از ساکنان گفت‌وگو کردیم. روایت‌ها از نظر ساعت رسیدن آب یکسان نیست، اما یک وجه مشترک دارند: آب یک روز در میان می‌آید و در برخی نقاط، گرفتن همین آب هم با دردسر همراه است.

ساکنان از ساعت‌هایی در پایان شب می‌گویند؛ از حدود ۹ و ۱۰ شب تا نیمه‌شب و در بعضی نقاط از ۱۱ شب تا یک یا دو بامداد. در برخی خانه‌ها اما، رسیدن آب به شبکه به معنای پر شدن مخزن نیست. لوله‌ها باید هواگیری شوند و در مواردی پمپ و اتومات نیز بدون دخالت دستی فرد حاضر در خانه، کارایی لازم را ندارند.

یعنی برای آبگیری، حضور یک نفر در منزل ضروری است.

این موضوع وقتی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که آبرسانی یک روز در میان باشد. اگر کسی در زمان آبگیری در منزل نباشد یا نتواند در آن ساعت برای هواگیری و راه‌اندازی سیستم حضور داشته باشد، ممکن است همان نوبت آب را از دست بدهد؛ و نوبت بعدی دو روز دیگر باشد.

برای خانواده‌هایی که امکان ذخیره‌سازی گسترده ندارند، مسئله جدی‌تر است. یکی از ساکنان مهر ۶۲ که مستأجر است، از شرایط گذشته می‌گوید؛ زمانی که آب گاهی حدود ساعت سه بامداد می‌آمد و تا پنج صبح ادامه داشت. ساعتی که به گفته او، برای بسیاری از خانواده‌ها عملاً امکان آبگیری را دشوار می‌کرد.

او می‌گوید شرایط نسبت به گذشته بهتر شده، اما برای یک مستأجر، تهیه چند مخزن ذخیره آب نیز راه‌حل ساده‌ای نیست و در توان هر خانواده‌ای قرار ندارد.

در گفت‌وگو با ساکنان مهرهای ۶۴ و ۶۶ نیز وضعیت مشابهی مطرح شد. آب در ساعات پایانی شب می‌رسد، اما هواگیری همچنان یکی از مشکلات آبگیری است و خانواده‌ها برای استفاده از نوبت آب، ناچارند در زمان مشخص در منزل حضور داشته باشند.

در یکی از روایت‌ها، از وضعیت خانواده‌ای در پایین‌تر کوچه و مهر ۶۸ نیز گفته شد که گاهی مشکلات آبرسانی آن‌قدر جدی است که برای تأمین آب مورد نیازشان، ناچار به خرید آب از ماشین‌های حمل آب می‌شوند.

این روایت‌ها یک نکته دیگر را هم روشن می‌کند: وضعیت آبرسانی در همه کوچه‌ها یکسان نیست. ممکن است یک خانواده با تغییر ساعت آبرسانی شرایط بهتری پیدا کرده باشد، اما چند کوچه پایین‌تر، آب دیرتر یا با فشار کمتری برسد و همان نوبت محدود نیز به‌راحتی قابل استفاده نباشد.

در چنین شرایطی، مسئله فقط میزان آب نیست؛ زمان و کیفیت دسترسی به همان آب موجود نیز اهمیت دارد.

کمبود آب واقعیتی است که مردم آن را می‌دانند و شرایط منابع آبی را درک می‌کنند. اما وقتی قرار است آب یک روز در میان توزیع شود، هر ساعت از این نوبت اهمیت پیدا می‌کند.

آبی که در ساعتی نامناسب به شبکه می‌رسد، برای خانواده‌ای که امکان حضور در منزل ندارد، ممکن است عملاً قابل استفاده نباشد. آبی که برای رسیدن به مخزن نیاز به هواگیری دارد، حضور یک نفر را ضروری می‌کند و خانواده‌ای که نتواند در آن ساعت در خانه باشد، ممکن است نوبت خود را از دست بدهد.

پس مطالبه ساکنان، الزاماً درخواست آب بیشتر نیست.

حرف مردم این است که اگر منابع محدود است و آب یک روز در میان توزیع می‌شود، همان آب محدود در زمان مناسب‌تری به دست آنها برسد؛ زمانی که بتوانند آن را دریافت و ذخیره کنند.

شاید کمبود آب در کوتاه‌مدت قابل جبران نباشد، اما تنظیم مناسب‌تر زمان آبرسانی و توجه به تفاوت وضعیت کوچه‌ها و فشار شبکه، می‌تواند بخشی از دشواری مردم را کاهش دهد.

آب کم است؛ این را مردم می‌دانند.

اما وقتی همان آب کم، در اختیار مردم قرار می‌گیرد، مهم است که به‌موقع برسد.